Tóm tắt nội dung vụ án: Tại thời điểm, làm thủ tục giải tỏa đền bù, nguyên đơn là ông D đi làm ăn xa không có ở nhà. Mẹ ông là bà Nguyễn Thị Tr có nhờ ông Nguyễn C5 đứng tên giùm 1 ngôi nhà trên diện tích đất nói trên để giải quyết các chính sách giải tỏa đền bù. Sau đó ông D nói ông C5 viết một tờ giấy xác nhận việc chỉ đứng tên giùm cho nhà đất của bà Nguyễn Thị Tr có chữ ký của người làm chứng. Sau khi bà Tr và ông C5 chết, nguyên đơn yêu cầu các con ông C5 trả lại phần đất được nhận theo hồ sơ đứng tên giùm thì các con ông Nguyễn C5 gồm 12 người thì tất cả đều đồng ý trả lại trừ bà Nguyễn Thị A và bà Nguyễn Thị B không đồng ý. Do đó nguyên đơn khởi kiện yêu cầu bà A và bà B và những người liên quan trả lại phần đất và tài sản gắn liền trên đất mà ông C5 đã đứng tên giùm cho nguyên đơn.
Đó là một trong số hàng trăm tình huống rủi ro xẩy ra khi nhờ người khác đứng tên sổ đỏ .
Làm gì khi người đứng tên sổ đỏ giúp không trả lại tài sản?
Theo Khoản 16 Điều 13 Luật Đất đai năm 2013, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất (sổ đỏ) là chứng thư pháp lý để Nhà nước xác nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở, tài sản khác gắn liền với đất hợp pháp của người có quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và quyền sở hữu tài sản khác gắn liền với đất.
Theo Khoản 1 Điều 167 Luật Đất đai năm 2013, người sử dụng đất được thực hiện các quyền chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, thừa kế, tặng cho, thế chấp, góp vốn quyền sử dụng đất theo quy định của Luật này.
Căn cứ vào các quy định nêu trên, người đứng tên thay tên trên sổ đỏ được quyền định đoạt quyền sử dụng đất trên lô đất đó.Tuy nhiên, nếu bạn là người chi tiền mua một lô đất, người đứng tên thay trên sổ đỏ chỉ mang danh nghĩa, có viết giấy tờ tay ghi nhận việc này thì bạn có thể dùng những tài liệu này và các chứng cứ khác (nếu có) để yêu cầu người đứng tên thay trả lại đất cho bạn.
Nếu người đứng tên thay không chịu trả lại đất thì bạn gửi đơn đến Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất để họ tổ chức hòa giải theo Điều 202 Luật Đất đai năm 2013.
Nếu có đủ chứng cứ để xác định nguồn tiền mua lô đất đó là của bạn, Tòa án có thể xem xét giải quyết theo hướng buộc người đứng tên hộ trả lại đất hoặc trả lại tiền tương đương với giá trị lô đất cho bạn.
